Bảng kết quả ba môn phối hợp gồm năm khoảng thời gian cộng lại thành tổng: bơi, chuyển tiếp thứ nhất (T1), đạp, chuyển tiếp thứ hai (T2) và chạy. Đọc đúng bảng là đọc được cuộc đua của mình nằm ở đâu: mạnh chặng nào, mất thời gian ở đâu, và xếp hạng theo tổng, theo giới tính, theo nhóm tuổi ra sao. Từ thời gian từng chặng có thể tự tính ra nhịp bơi mỗi 100 m, tốc độ đạp km/h và nhịp chạy mỗi km để so với buổi tập.
Một dòng kết quả có những gì
Dưới đây là một dòng kết quả minh hoạ (số liệu giả định) của một người thi cự ly sprint 750 m – 20 km – 5 km:
| Cột | Ví dụ | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Hạng chung | 148 | Thứ hạng theo tổng thời gian trong toàn bộ người về đích của cự ly |
| Số báo danh | 512 | Số đeo trên người, dán trên xe và mũ |
| Nhóm tuổi | M40-44 | Nam, tuổi 40 tới 44 (tuổi tính theo quy định của giải, thường là tuổi vào cuối năm thi) |
| Bơi | 0:16:30 | Từ lúc xuất phát tới thảm tính giờ lên bờ |
| T1 | 0:03:10 | Từ thảm lên bờ, qua khu chuyển tiếp, tới thảm ra khỏi khu với xe |
| Đạp | 0:40:00 | Từ thảm ra khu chuyển tiếp tới thảm quay về |
| T2 | 0:01:40 | Dựng xe, thay giày, ra cung chạy |
| Chạy | 0:26:15 | Từ thảm ra khu chuyển tiếp tới vạch đích |
| Tổng | 1:27:35 | Cộng năm khoảng trên |
| Hạng giới tính / nhóm tuổi | 121 / 14 | Hạng trong nam; hạng trong nhóm M40-44 |
Một số giải tách thêm: thời gian từng vòng bơi, thời gian từng đoạn đạp (qua các thảm giữa đường), thời gian từng vòng chạy. Một số giải gộp T1 vào chặng bơi và T2 vào chặng chạy; khi đó tổng vẫn đúng nhưng so sánh với giải khác phải cẩn thận.
Chặng bơi kết thúc ở đâu
Điều hay gây hiểu nhầm nhất: thời gian bơi không phải chỉ thời gian ở dưới nước. Thảm tính giờ thường đặt trên bờ, có khi ở cổng vào khu chuyển tiếp, cách mép nước cả trăm mét. Quãng chạy trên cát, lên dốc, qua cầu đều tính vào bơi hoặc T1 tuỳ chỗ đặt thảm.
Vì thế đừng so nhịp bơi tính từ kết quả giải với nhịp ở hồ bơi một cách máy móc. Thêm nữa, cung bơi ngoài trời hiếm khi đo chính xác như làn bơi; dòng chảy, sóng và đường bơi zíc zắc làm quãng thực tế dài ngắn khác nhau. Con số đáng tin hơn là so với người khác trong cùng giải: mình bơi nhanh hơn bao nhiêu phần trăm người cùng nhóm tuổi.
Tự tính nhịp từng chặng
Với dòng ví dụ ở trên:
- Bơi: 16 phút 30 giây cho 750 m. Chia cho 7,5 được khoảng 2 phút 12 giây mỗi 100 m, đã gồm cả quãng chạy lên bờ.
- Đạp: 40 phút cho 20 km, tức 20 ÷ (40/60) = 30 km/h. Nếu cung đạp có đoạn dắt xe, quay đầu nhiều, con số này thấp hơn tốc độ thật lúc đạp.
- Chạy: 26 phút 15 giây cho 5 km, tức 5 phút 15 giây mỗi km.
Đem ba con số này so với buổi tập: nếu chạy 5 km bình thường mất 24 phút mà trong giải mất 26 phút 15, phần chênh chính là cái giá của việc chạy sau khi đạp, cộng với nắng nóng, cộng với chuyện đạp quá sức. Đó là thông tin quý nhất để điều chỉnh cách tập ghép đạp – chạy và cách phân phối sức lần sau.
Thời gian chuyển tiếp: con số nhỏ, bài học lớn
Với người mới, T1 và T2 cộng lại có thể chiếm năm, bảy phút, tức gần một phần mười tổng thời gian ở cự ly sprint. So T1, T2 của mình với trung vị cả nhóm tuổi là cách nhanh nhất để thấy mình có đang "đánh rơi" thời gian ở đó không. Lưu ý độ dài khu chuyển tiếp mỗi người không như nhau: người có xe đặt gần lối ra sẽ có T1 ngắn hơn người đặt ở cuối khu, nên chênh vài chục giây chưa chắc là do mình chậm.
Các ký hiệu trong bảng kết quả
| Ký hiệu | Tiếng Anh | Nghĩa |
|---|---|---|
| DNS | Did Not Start | Có đăng ký nhưng không xuất phát |
| DNF | Did Not Finish | Xuất phát nhưng không về đích (bỏ cuộc, quá giờ cắt, được đưa ra vì sức khoẻ) |
| DSQ | Disqualified | Bị truất quyền thi đấu |
| LAP | Lapped | Bị nhóm đầu bắt vòng và đưa ra khỏi cuộc đua (thể thức nhiều vòng, nhất là được núp gió) |
| Kết quả tạm | Provisional | Chưa hết thời hạn khiếu nại, có thể đổi do án phạt cộng sau |
Một ô thời gian trống ở giữa thường là do chip không ghi được ở một thảm. Trong trường hợp đó tổng thời gian vẫn có, nhưng chặng bị thiếu được gộp vào chặng kế. Nếu thấy ô trống hoặc thời gian vô lý, liên hệ bộ phận tính giờ của giải; họ thường có dữ liệu dự phòng.
Còn chuyện tổng thời gian tính từ tiếng súng hay từ lúc mình qua thảm xuất phát (giờ súng và giờ chip) thì phụ thuộc thể thức xuất phát và quy định của giải; danh mục cách tính điểm trên wiki này có bài riêng về chuyện đó.
Đọc bảng kết quả giải đỉnh cao
Với cuộc đua được núp gió như Olympic, cách đọc khác. Thời gian bơi của nhóm đầu thường gần nhau vài giây, thời gian đạp của nhiều người giống hệt nhau vì họ đạp cùng nhóm. Thứ cần nhìn là:
- Cách biệt sau bơi: ai lên bờ trong nhóm đầu, ai lỡ.
- Cách biệt sau đạp: nhóm đầu có bị nhóm sau đuổi kịp không.
- Thời gian chạy: ở đây mới thấy rõ sức từng người. Người có thời gian chạy nhanh nhất thường giành huy chương nếu đã ở nhóm đầu.
Với cuộc đua không núp gió cự ly dài, thời gian đạp chênh nhau rất nhiều và cho thấy rõ ai mạnh xe; chặng chạy cho thấy ai phân phối sức khéo.
Góc nhìn hôm nay: biến kết quả thành kế hoạch
- Lưu bảng kết quả của mình mỗi giải, ghi kèm điều kiện: nhiệt độ, gió, sóng, cung đường.
- So với chính mình trên cùng giải qua các năm, hơn là so giữa các giải khác nhau.
- Tìm chặng có "khoảng cách lớn nhất" giữa mình và trung vị nhóm tuổi; đó là chỗ cải thiện dễ nhất.
- Đừng bỏ qua chuyển tiếp: vài phút ở đó là vài phút tập ở nhà được, không tốn sức.
- Kết quả chậm đi đột ngột kèm mệt kéo dài, tim đập bất thường, khó thở khi gắng sức là lý do để đi khám, không phải để tập nhiều hơn.
Câu hỏi thường gặp
T1 và T2 trong kết quả ba môn là gì?
T1 là thời gian chuyển tiếp từ bơi sang đạp: từ thảm lên bờ, thay đồ, lấy xe tới khi ra khỏi khu chuyển tiếp. T2 là chuyển tiếp từ đạp sang chạy: dựng xe, thay giày và ra cung chạy. Cả hai đều tính vào tổng thời gian.
DNF trong kết quả ba môn nghĩa là gì?
DNF là Did Not Finish, tức người thi đã xuất phát nhưng không về đích. Lý do có thể là bỏ cuộc, quá giờ cắt của một chặng hoặc được y tế đưa ra vì sức khoẻ. Người có ký hiệu này không có thứ hạng.
Vì sao thời gian bơi trong kết quả chậm hơn khi tập ở hồ?
Vì thời gian bơi thường gồm cả quãng chạy từ mép nước tới thảm tính giờ trên bờ, cộng với sóng, dòng chảy và đường bơi không thẳng. Cung bơi ngoài trời cũng hiếm khi chính xác như làn bơi trong hồ.
Hạng nhóm tuổi trong ba môn được tính thế nào?
Người thi được chia nhóm theo giới tính và khoảng tuổi, thường mỗi nhóm năm tuổi như 30-34, 35-39. Hạng nhóm tuổi là thứ hạng theo tổng thời gian trong nhóm đó. Tuổi tính theo quy định của giải, nhiều giải lấy tuổi vào cuối năm thi đấu.
LAP trong kết quả ba môn là gì?
LAP nghĩa là người thi bị nhóm dẫn đầu bắt vòng trên cung nhiều vòng và bị đưa ra khỏi cuộc đua. Ký hiệu này thường gặp ở các cuộc đua được núp gió như Olympic hay chuỗi vô địch thế giới.
