Buổi sáng ngày thi đa môn có năm việc theo đúng thứ tự: dậy và ăn nhẹ đủ sớm, đến khu chuyển tiếp trước giờ đóng cửa, bày đồ và kiểm tra xe, khởi động nhẹ, rồi xếp vào đúng nhóm xuất phát. Người lần đầu nên đến khu thi sớm hơn mức tưởng cần, vì xếp hàng vào khu chuyển tiếp, gửi đồ, đi vệ sinh đều mất thời gian hơn dự tính. Đến sát giờ là cách chắc chắn nhất để bắt đầu cuộc đua trong tâm trạng rối.
Lịch buổi sáng mẫu cho giải xuất phát lúc 6 giờ
Mỗi giải có lịch riêng, nhưng nhiều giải đa môn ở Việt Nam xuất phát rất sớm để tránh nắng. Dưới đây là lịch tham khảo; anh chị chỉnh theo giờ trong điều lệ và quãng đường từ chỗ ở.
| Giờ | Việc | Ghi chú |
|---|---|---|
| 3:45 – 4:00 | Dậy, vệ sinh cá nhân, mặc đồ thi | Đồ đã xếp sẵn từ tối; không phải nghĩ |
| 4:00 – 4:15 | Ăn sáng nhẹ đã quen | Chi tiết ăn gì: danh mục Dinh dưỡng & hồi phục |
| 4:30 | Rời chỗ ở | Tính cả thời gian tìm chỗ gửi xe máy, ô tô |
| 4:45 – 5:15 | Vào khu chuyển tiếp, bày đồ, bơm xe | Nhiều giải mở khu từ sớm và đóng trước xuất phát một khoảng |
| 5:15 – 5:30 | Ra khỏi khu chuyển tiếp, gửi đồ cá nhân, vệ sinh | Hàng nhà vệ sinh thường dài nhất lúc này |
| 5:30 – 5:45 | Khởi động nhẹ, làm quen nước nếu được phép | Chỉ xuống nước khi ban tổ chức cho phép, ở khu có cứu hộ |
| 5:45 – 6:00 | Xếp vào khu xuất phát đúng nhóm | Nghe thông báo cuối cùng |
Nhận số và bộ thi đấu: đừng để đến sáng
Phần lớn giải phát bộ thi đấu (race kit) vào một hoặc hai ngày trước giải, có giải cho nhận sáng ngày thi nhưng giới hạn. Lần đầu nên nhận sớm để:
- Kiểm tra số đeo, chip, mũ bơi, số dán xe khớp tên mình.
- Hỏi trực tiếp ban tổ chức những điều chưa rõ trong điều lệ.
- Có thời gian dán số lên xe, mũ bảo hiểm đúng vị trí theo hướng dẫn.
Có giải yêu cầu gửi xe vào khu chuyển tiếp từ chiều hôm trước. Nếu vậy, sáng hôm sau chỉ cần mang đồ bơi, đồ chạy và bơm lốp lại.
Vào khu chuyển tiếp: bày đồ gọn, đánh dấu chỗ của mình
Khu chuyển tiếp là nơi vài trăm chiếc xe giống nhau xếp hàng. Lúc chạy lên từ dưới nước, tim đập nhanh, kính còn mờ, rất dễ quên chỗ để xe. Wiki khocliet có bài riêng về khu chuyển tiếp như một phần của cuộc đua; ở đây chỉ nói việc của buổi sáng.
Bày đồ thế nào
- Treo xe đúng chỗ số của mình trên giá (thường treo bằng yên hoặc ghi đông theo hướng dẫn).
- Đặt đồ trên một khăn nhỏ bên cạnh bánh xe, gọn trong phần diện tích của mình. Đồ đạp phía trước, đồ chạy phía sau, theo thứ tự sẽ dùng.
- Mũ bảo hiểm ngửa trên tay lái hoặc trên khăn, quai mở, kính đạp xe để sẵn bên trong.
- Để xe ở số nhẹ để lúc lên xe dễ đạp đà.
Đánh dấu đường đi
Đi thử một vòng: từ lối vào bơi tới xe của mình, từ xe tới lối ra đạp, từ lối vào đạp tới xe, từ xe tới lối ra chạy. Nhìn mốc cố định — cột đèn, cây, mái lều — thay vì đếm hàng trong lúc mắt còn mờ. Không treo bóng bay, cờ hay vật lạ lên giá; nhiều giải cấm vì vướng người khác.
Bơm lốp và kiểm tra lần cuối
Bơm lốp theo áp suất quen dùng, bóp thử phanh, quay thử bánh xem có cọ má phanh không, kiểm tra bình nước. Trời nắng nóng làm áp suất lốp tăng; đừng bơm quá mức tối đa ghi trên lốp.
Khởi động: đủ để nóng người, không đủ để mệt
Người mới hay mắc hai thái cực: không khởi động gì, hoặc khởi động quá nhiều vì hồi hộp. Với cự ly sprint, mục tiêu là làm nóng cơ và nâng nhịp tim lên một chút, không phải tập thêm một buổi.
- Chạy bộ nhẹ 5–10 phút quanh khu thi, kết hợp vài động tác vung tay, xoay vai, xoay hông.
- Làm nóng tay vai trên cạn bằng dây chun hoặc động tác xoay tay nếu không được xuống nước.
- Làm quen nước nếu ban tổ chức mở khu khởi động: xuống từ từ, bơi vài phút nhẹ, thở ra dưới nước cho quen nhiệt độ. Không bơi ra xa ngoài khu có cứu hộ.
Nếu trời lạnh hoặc phải chờ lâu sau khởi động, mặc áo khoác giữ ấm và cởi ra ở khu gửi đồ sát giờ.
Xếp hàng xuất phát: chọn chỗ cho đúng sức mình
Có ba kiểu xuất phát hay gặp ở giải phong trào, và mỗi kiểu có cách đứng riêng.
| Kiểu | Mô tả | Người mới nên |
|---|---|---|
| Đồng loạt theo nhóm (wave start) | Mỗi nhóm tuổi hoặc giới xuất phát cùng lúc, cách nhau vài phút | Đứng phía sau hoặc ngoài rìa của nhóm, tránh giữa đám đông |
| Lần lượt (rolling start) | Vài người xuất phát mỗi vài giây, xếp theo thời gian dự kiến tự khai | Khai thật thời gian bơi, chọn khu chậm hơn một chút cho chắc |
| Từ dưới nước | Mọi người nổi trong nước sau vạch | Ở phía sau, giữ khoảng trống quanh mình |
Đứng sau không làm anh chị thua gì đáng kể: chip đo thời gian tính từ lúc anh chị qua thảm xuất phát (với kiểu lần lượt) hoặc chênh lệch vài giây là cùng. Đổi lại, anh chị tránh được cảnh bị đạp, bị đè trong mấy trăm mét đầu — nguyên nhân hàng đầu khiến người mới hoảng dưới nước.
Khi mọi thứ không theo kế hoạch
Buổi sáng ngày thi hiếm khi trơn tru hoàn toàn. Vài tình huống hay gặp và cách xử lý bình tĩnh:
- Đến trễ, khu chuyển tiếp sắp đóng: báo ngay người gác cổng khu; đừng chạy lách qua hàng rào. Bày đồ tối giản — mũ bảo hiểm, giày chạy, số — những thứ khác bỏ qua cũng được.
- Thủng lốp lúc bơm: nhiều giải có trạm kỹ thuật xe gần khu chuyển tiếp. Nếu không, thay săm dự phòng như đã tập.
- Đứt dây kính bơi: đây là lúc kính dự phòng phát huy tác dụng. Không có thì hỏi người quen trong nhóm tập; người đa môn thường mang thừa.
- Ban tổ chức đổi cung đường hoặc rút ngắn bơi: nghe kỹ thông báo, hỏi lại tình nguyện viên nếu chưa rõ. Kế hoạch giữ sức không đổi, chỉ có quãng đường đổi.
- Trời mưa to: lót túi nilon cho giày và đồ chạy, đạp chậm hơn ở khúc cua, phanh sớm hơn.
Những phút cuối trước phát súng
- Kéo kính bơi vào đúng chỗ, đè dây kính dưới mũ bơi để khỏi bị giật rơi.
- Kiểm tra chip trên cổ chân.
- Thở chậm, thở ra dài. Nhìn vị trí phao đầu tiên và mốc phía sau phao để định hướng.
- Nghe thông báo cuối của ban tổ chức: thay đổi cung đường, số vòng, cách xin trợ giúp.
- Nhắc mình mục tiêu duy nhất của chặng đầu: bơi đều, thở đều, không đua.
Nếu sáng ngày thi thấy trong người có gì bất thường — sốt, đau ngực, tim đập loạn, choáng — đừng xuất phát. Báo ban tổ chức hoặc trạm y tế. Bỏ một giải không là gì so với cái giá của việc cố. Và buổi sáng ngày thi không phải lúc để lần đầu nghĩ tới sức khoẻ: việc khám trước khi thi sức bền nên xong từ nhiều tuần trước, nhất là với người trên 35–40 tuổi hoặc có bệnh tim mạch, huyết áp.
Câu hỏi thường gặp
Sáng ngày thi ba môn nên đến lúc mấy giờ?
Nên đến khu chuyển tiếp ngay khi khu mở cửa hoặc sớm hơn giờ đóng khu khá nhiều, để có thời gian bày đồ, bơm xe, gửi đồ và đi vệ sinh. Giờ mở và đóng khu chuyển tiếp ghi trong điều lệ của từng giải.
Có cần khởi động trước khi thi ba môn sprint không?
Nên khởi động nhẹ khoảng 10–15 phút: chạy bộ chậm, xoay vai, làm quen nước nếu ban tổ chức cho phép. Mục tiêu là nóng người, không phải mệt. Nếu phải chờ lâu, giữ ấm bằng áo khoác.
Người mới nên đứng ở đâu khi xuất phát bơi?
Phía sau hoặc ngoài rìa của nhóm để tránh va chạm. Với kiểu xuất phát lần lượt, khai đúng thời gian bơi thật và chọn khu chậm hơn một chút. Mất vài giây ở đầu không đáng kể so với an toàn.
Làm sao để không quên chỗ để xe trong khu chuyển tiếp?
Đi thử đường từ lối vào bơi tới xe và từ lối vào đạp tới xe ngay buổi sáng, nhớ mốc cố định như cột đèn hay cây. Bày đồ gọn trên một chiếc khăn có màu dễ nhận.
Thấy không khoẻ sáng ngày thi thì làm gì?
Nếu sốt, đau ngực, tim đập loạn, choáng hay khó thở bất thường thì không nên xuất phát. Báo ban tổ chức hoặc trạm y tế của giải để được kiểm tra.
